Nu online: Richtlijn Kindermishandeling voor jeugdhulp en jeugdbescherming


Richtlijn Kindermishandeling helpt professionals met juiste benadering


De Richtlijn Kindermishandeling voor jeugdhulp en jeugdbescherming geeft jeugdprofessionals aanbevelingen voor het handelen bij (vermoeden van) kindermishandeling. Op basis van wetenschappelijke inzichten, kennis uit de praktijk en ervaringskennis van ouders en jeugdigen, worden thema’s behandeld zoals het signaleren van kindermishandeling, risicofactoren en beschermende factoren, beslissen en (be)handelen en het samenwerken met gezinnen naar veiligheid en herstel. De richtlijn is een van de veertien richtlijnen voor jeugdhulp en jeugdbescherming die zijn ontwikkeld om jeugdprofessionals te ondersteunen bij hun werk.

Complex
Kindermishandeling doet zich voor in verschillende vormen. Het kan gaan om lichamelijke of emotionele mishandeling, verwaarlozing of seksueel misbruik. Signalen van kindermishandeling zijn aspecifiek: ze kunnen wijzen op allerlei aandoeningen en problemen. Vaststellen of er sprake is van kindermishandeling en beslissingen over de juiste aanpak is een van de moeilijkste taken van een jeugdprofessional. De Richtlijn Kindermishandeling helpt met het vinden van de juiste benadering.

Meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling
In de eerste plaats moet er bij een vermoeden van kindermishandeling snel worden vastgesteld of er sprake is van een acuut gevaar voor het kind. In dat geval moet direct met politie, de Raad voor de Kinderbescherming en het meldpunt Veilig Thuis worden besloten over een snelle handelwijze. Wanneer er vermoedens zijn, maar er geen sprake is van direct gevaar, wordt gewerkt volgens de Wet Verplichte Meldcode Huiselijk Geweld en Kindermishandeling. De meldcode bestaat uit vijf stappen waarmee de situatie in kaart wordt gebracht en met ouders, jeugdigen en betrokken instanties wordt overlegd. Nieuw in de richtlijn is de toevoeging van een stap nul, waarin wordt gesteld dat professionals altijd moeten overwegen of geconstateerd gedrag, een fysiek kenmerk of een risicofactor een signaal kan zijn van kindermishandeling.

Risico’s en beschermende factoren
De richtlijn bevat een overzicht van risicofactoren die volgens de meest recente wetenschappelijke studies een redelijk tot sterke samenhang vertonen met kindermishandeling, De aanwezigheid van één risicofactor leidt daarbij niet in elk individueel geval tot kindermishandeling en het gaat bovendien vaak om een combinatie van factoren. Bij ouders zijn risicofactoren bijvoorbeeld psychische problemen, partnergeweld, het kind als problematisch ervaren of eigen ervaringen met kindermishandeling in de jeugd. Beschermende factoren die een gunstige invloed hebben of de impact van de mishandeling verminderen, zijn bijvoorbeeld een betrokken sociaal netwerk en de veerkracht van het kind zelf. Ook biedt de richtlijn inzicht in de diverse behandelvormen om de gevolgen van kindermishandeling te kunnen verwerken, zodat de jeugdige zich verder zo goed mogelijk kan ontwikkelen.

Richtlijnen jeugdhulp en jeugdbescherming
Het ontwikkelen van richtlijnen voor de jeugdhulp en jeugdbescherming is een initiatief van drie beroepsverenigingen in de jeugdhulp. Dit zijn het Nederlands Instituut van Psychologen (NIP), de Nederlandse Vereniging van Pedagogen en Onderwijskundigen (NVO) en de Beroepsvereniging van Professionals in Sociaal Werk (BPSW). Zowel de ontwikkeling als de invoering van de veertien richtlijnen wordt gesubsidieerd door het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. De programmaorganisatie is in handen van het Nederlands Jeugdinstituut. Bij het ontwikkeltraject zijn wetenschappers, professionals en cliënten nauw betrokken. Zij denken en schrijven mee en leveren op verschillende momenten commentaar. Nadat alle commentaren zijn verwerkt, autoriseren NIP, NVO en BPSW de richtlijn. Richtlijnen gelden vanaf de publicatie als vakinhoudelijke standaarden van de betreffende beroepsgroepen. In handen van reflectieve professionals dragen zij bij aan het verbeteren van de kwaliteit van de jeugdhulp en de jeugdbescherming.

Download de richtlijn
De Richtlijn Kindermishandeling is voorzien van twee praktische werkkaarten voor professionals. Daarnaast is in een apart document de onderbouwing van de richtlijn opgenomen en is er een cliëntversie gemaakt. De richtlijn, werkkaarten, onderbouwing en de cliëntversie zijn te raadplegen en te downloaden op www.richtlijnenjeugdhulp.nl.