Nu online: Richtlijn ADHD voor jeugdhulp en jeugdbescherming


ADHD in een pedagogisch perspectief


Jeugdprofessionals die in de jeugdhulp en jeugdbescherming werken, treffen vaak kinderen en jongeren met verschillende problemen van sociale, emotionele en gedragsmatige aard. ADHD kan daar deel van uitmaken. Daarom is er nu de Richtlijn ADHD voor jeugdhulp en jeugdbescherming. Met behulp van deze richtlijn gaat de jeugdprofessional na welke betekenis dit heeft voor de verdere behandeling of begeleiding. De Richtlijn ADHD voor jeugdhulp en jeugdbescherming is de veertiende richtlijn die voor jeugdprofessionals is ontwikkeld.

Beschrijvende diagnose
ADHD is een beschrijvende diagnose: een diagnose die wordt gesteld als een kind of jongere de daarbij behorende verschijnselen vertoont. Het is aannemelijk dat bij veel kinderen en jongeren ADHD een extreme variant is van normaal gedrag. We spreken mogelijk pas van ADHD wanneer iemand langere tijd, in verschillende situaties en al voor de leeftijd van twaalf jaar hyperactief en impulsief gedrag en/of problemen in de aandacht en concentratie vertoont én daardoor ernstige belemmeringen ondervindt. Het is belangrijk dat jeugdprofessionals beseffen dat kinderen en jongeren ook bij lichtere varianten van overmatige activiteit en/of snel afgeleid zijn, kunnen profiteren van goede uitleg en advies. Benut de principes uit deze richtlijn dus ook bij maatwerk aan die jeugdigen en hun omgeving.

Aandacht voor omgeving
ADHD verwijst naar kenmerken van het kind of de jongere. Wanneer een kind of jongere op grond van zijn aanleg het risico loopt ADHD te ontwikkelen zullen factoren in de omgeving mede bepalen in hoeverre dit daadwerkelijk gebeurt. Daarom besteedt deze richtlijn veel aandacht aan de directe omgeving, zoals het gezin en de school. Ook omdat die de gevolgen van problematisch gedrag ervaren.

Meer aandacht voor psychosociale interventies
Over de-medicalisering bij ADHD is momenteel een stevig maatschappelijk debat gaande. De werkgroep die deze richtlijn heeft opgesteld, heeft getracht rekening te houden met de verschillende gezichtspunten. Het inzetten van psychosociale interventies krijgt ruime aandacht in de richtlijn.

Psycho-educatie
Begeleiding en behandeling van kinderen en jongeren met ADHD start in alle leeftijdscategorieën met uitgebreide psychoeducatie aan ouders. En in de meeste gevallen ook aan de jeugdige zelf. Je bespreekt de kenmerken van ADHD, het beloop van ADHD, andere stoornissen en problemen die vaak samengaan met ADHD en je staat stil bij de behandel- en begeleidingsmogelijkheden. Ook geef je aandacht aan de gevolgen van ADHD voor het functioneren thuis en op school.

Richtlijnen jeugdhulp en jeugdbescherming
Het ontwikkelen van richtlijnen voor de jeugdhulp en jeugdbescherming is een initiatief van drie beroepsverenigingen in de jeugdhulp. Dit zijn het Nederlands Instituut van Psychologen (NIP), de Nederlandse Vereniging van Pedagogen en Onderwijskundigen (NVO) en de Beroepsvereniging van Professionals in Sociaal Werk (BPSW). Zowel de ontwikkeling als de invoering van de richtlijnen wordt gesubsidieerd door het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. De programmaorganisatie is in handen van het Nederlands Jeugdinstituut. Bij het ontwikkeltraject zijn wetenschappers, professionals en cliënten nauw betrokken. Zij denken en schrijven mee en leveren op verschillende momenten commentaar. Nadat alle commentaren zijn verwerkt, autoriseren NIP, NVO en BPSW de richtlijn. Richtlijnen gelden vanaf de publicatie als
vakinhoudelijke standaarden van de betreffende beroepsgroepen. In handen van reflectieve professionals dragen zij bij aan het
verbeteren van de kwaliteit van de jeugdhulp en de jeugdbescherming.

Download de richtlijn
De Richtlijn ADHD voor jeugdhulp en jeugdbescherming is voorzien van vijf praktische werkkaarten voor professionals. Daarnaast is in een apart document de onderbouwing van de richtlijn opgenomen en is er een cliëntversie gemaakt. De richtlijn, werkkaarten, onderbouwing en cliëntversie zijn te raadplegen en te downloaden op www.richtlijnenjeugdhulp.nl.